تبلیغات
پارود - رودخانه بلوچستان
شنبه 25 تیر 1390

رودخانه بلوچستان

   نوشته شده توسط: سعید حوت زاده    



1.رودخانه سرباز (باهو كلات):

رودخانه سرباز پر آب ترین رودخانه بلوچستان است كه از جنوب كوه بیرگ و كوه های بمپور سرچشمه میگیرد،و با شعبات بسار خود ، بیشتر ابهای جاری منطقه كوهستانی جنوب بلوچستان را جذب میكند و پس از مشروب ساختن نواحی سرباز ،پارود،راسك، باهو كلات ، پیشین و دشتیاری به خلیج گواتر د ر دریای عمان می ریزد.

طول این رودخانه 313 كیلومتر است و نام های محلی آن از سرچشمه تا سرباز ریگان و از سرباز تا بخش راسك موسوم به سرباز واز این نقطه تا باهو كلات به نام مزن كور ( رودخانه بزرگ ) و از باهو كلات تا مصب خود، باهو نامیده میشود.

شاخه های مهمتر آن عبارتند از :

كاجه(كاجو) ، سركور ، نسكند ، شیر كور ، مچ كور ، نلینت (1)، سو رواشان(2) ، پیشین و كستك می باشد .

2. رودخانه بمپور و شعبه های آن :

دشت بمپور كه میان بلوچستان و رودبار كرمان قرار گرفته است ، از هر طرف ، ارتفاعاتی نظیر : جبال بارزو بزمان در شمال، بشا كرد و چانف(چانپ) و فنوج در جنوب ؛ اسفند قه كرمان در غرب ؛ زرد كوه ، اسپیدان و سیاه بند در مشرق؛ آن را احاطه كرده است.

سیلاب های ارتفاعات مذكور ،جلگه بمپور را طی می نمایند و در انتهای مسیر خود به نام رودخانه بمپور به دریاچه فصلی جازموریان میریزد. مسیرهای مذكور از لحاظ آبیاری مزارع بمپور حائز اهمیت هستند و با بستن سدهای بر روی آنها به اهمیتشان افزوده می شود . بزرگترین ،پر آب ترین و با بركت ترین رودخانه سرزمین بلوچستان رود بمپور است از آنجا كه رود بمپور در بعضی نقاط از دل ریگزارها میخزد و گاه آشكار جریان می یابد ، شگفت انگیز ترین رودهای جهان است .

رودهای كهیری( آب سواران) و آب دزدان از ارتفاعات منطقه آهوران و همانت سرچشمه میگیرند.

شعبه كنار از سر فهرج به سمت مغرب جریان می یابد و سیلهای اسپیدان و همانت نیز به آن میپیوندند و در نزدیكی روستای ابتر و احمد آباد به رودخانه بمپور ملحق میشود . این رودها بجز خشكسالی ها ، دارای آب هستند و مورد استفاده قرار میگیرند .

شاخه كارواندر: از كوه های مرانتاك و بیرگ سرچشمه می گیرد و روستاهای گونیچ و كارواندر را پر آب میسازد و در جنوب به شاخه ایرندگان می پیوندد و روستای دامن را پر آب میكند. روستاهای شهردراز ( واقع در جنوب شرقی ایرانشهر ) نیز از این شاخه پر آب میشود و سر انجام ،شاخه ی كارواندر پس از الحاق به شاخه ی كنار به رودخانه بمپور می پیوندد.

گران میلان: این رود كه از جاری شدن سیلاب های ((سیاه بند كوه)) تقویت میشود ، پس از عبور از روستا های اسد آباد و شهر دراز به رودخانه بمپور متصل می شود . شاخه گران میلان دارای جریان زیر زمینی است . در ناحیه ایرانشهر از آب های آن به شكل قنات استفاده میشود؛ اما هنگام بارش باران های شدید ، سیلاب های عظیمی در بستر آن تولید میشود كه باعث ویرانی كاریز ها میشود .

سیلاب های شمالی : سیلاب موسوم به كاسكین با سیلاب سند ملا و بزمان توام می گردد و از غرب بخش بمپور به رودخانه بمپور می پیوندد . شعبه بزمان از كوه بزمان سرچشمه میگیرد و چندین روستا را در مسیر خود سیراب میسازد ؛ولی در محل برخورد خود با كاسكین فاقد آب است

سیلاب مادر مكسان و دره آهو : این سیلاب دائما دارای آب است و خود از عوامل ایجاد نخلستان های سر سبز میباشد ؛ مزارع پیرامون خود را سیراب میكند و از شمال غرب مستقیماً به هامون جازموریان میریزد .

پیر مادانی : از كوه های منطقه آهوران و یالان سرچشمه میگیرد درحدود محمد آباد بمپور به نام خشگوار به رودخانه بمپور میپیوندد .در ناحیه سد پیچ و لاشار كه آب ریزهای پیپ و غیره .... به انها مشرف هستند ، مسیر های سیلابی مشاهده میشود كه فقط در قسمت های كوهستانی دارای آب مختصری هستند و پس از الحاق به یكدیگر در حدود چاه شور به رودخانه بمپور ملحق میگردند

رود مسكوتان : این رود از كوه آز باغ(3) سر چشمه میگرد و از اطراف نیز چندین مسیر سیلابی به آن میپیوندد و در 18 كیلومتری شرق روستای باغ نیل به رودخانه بمپور میریزد .پیرامون این مسیل ها را اراضی حاصلخیز و نخلستانهای باشكوهی فرا گرفته است

3. رودخانه نیكشهر و شعبه های آن :

این رود از ارتفاعات شمالی نیكشهر سرچشمه میگیرد و پس از دریافت چند شاخه فرعی همانند : كشیك ،شگیم ، كنار دان ، بنت

وراپچ ، نسپران ، سورگ و سادیچ به دریای عمان می ریزد .

كشیگ : این شعبه از ارتفاعلت جنوب چانپ (چانف) سرچشمه میگیرد و شعبه دیگری بنام داروكان به آن ملحق میشود و از جنوب نخلستان های هوكرد(4) انبگ(5) می گذرد و به رودخانه نیكشهر متصل میشود .

شگیم و كنار دان : از ارتفاعات شمالی نیكشهر سرچشمه میگیرند و به طرف نیكوجهان و پوزك امتداد می یابند و به شاخه اصلی میرسند .

شعبه دیگری از تنگ سرحد و روستاهای هیچان كلگ ملا(6) ، حسین آباد و غیره ... میگذرد و به روخانه نیكشهر ملحق میشود و سر انجام پس از آن كه دو دره عمیق از سوی شرق و غرب به رودخانه ی نیكشهر پیوستند .از نقاط كنار و گت عمر خان عبور مینمایند و سپس برای رسیدن به دریا ، مسیری در كوه های ساحلی ایجاد میكنند .

4. رودخانه كاجو (كاجه):

منشاء رودخانه كاجو دهستان چانف است و تقریبا ً همه سیلاب ها ی ارتفاعات منطقه آهوران و كوهای غرب سرباز و سگار را مجتمع میسازد و به قصر قند می رسد و پس از الحاق ، با مسیر های دیگر ، تشكیل تنگه ایی به نام (( سارت آب )) می دهد و سر انجام از مناطق كوهستانی عبور مینماید و داخل ناحیه دشتیاری میشود . از آنجا به رودخانه باهو كلات می پیوندد و به دریای عمان میریزد.

5.رود ماشكل(ماشكید) :

رود ماشكید ، از دامنه های شمالی بم پشت به طرف شرق جریان پیدا میكند و پس از مشروب ساختن دره سراوان از مرز میگزرد و در خاك پاكستان به رودخانه سیلابی رخشان _ كه از ناحیه پنج گور سرچشمه میگیرد_ ملحق میشود پس از عبور از تنگه ذرتی ، گراوك و جلگه خاران به سوی غرب تغییر مسیر میابد و اراضی دیم زار شرقی لادگشت را مشروب می سازد و سیپس داخل هامون ماشكید می شود .

6.رودخانه بی چند(7):

روستا های تلنگ ، درمان ، كوچو(8) و .... از آب این رودخانه استفاده می كند كه در نتیجه نسبت به دیگر روستاهای بلوچستان پر جمعیت تر و دارای كشاورزی و دامداری مطلوب تری هستند.

7.رودخانه ی نسپران :

این رودخانه ، از كوهای جنوبی سرچشمه میگیرد و روستاهای كهن علی(9) و شهریاری را مشروب مینماید و به مسیر سیلابی به نام امیر آباد متصل می گردد و سپس به سوی جنوب ادامه می یابد و در خور راپچ(10) به دریا می ریزد.

8. رودخانه سورگ(11) :

این رودخانه از كوه بن سرخ سرچشمه میگیرد و تعدادی از مزارع و نخلستان های مسیر خود را مشروب می سازد و در نزدیكی گوهرت(12) به دریا می ریزد .

9. رودخانه سادیچ :

رودخانه سادیچ از كوه های سرحدی كوتیچ(13) سرچشمه میگیرد و پس از مشروب ساختن چند آبادی و نخلستان به دریا می ریزد

10.رودخانه بنت و راپچ:

سرچشمه اولیه این رودها از كوه های سرحه و فنوچ (كوه سفید) با دو شعبه شروع می شود و به نام های بنت _ كه شاخه اصلی است _ و نسپران به یكدیگر می پیوندند و از تنگ فنوچ عبور مینامیند و به سمت بنت جریان می یابند . شعبه شاد آب ، نیز از شرق به آن ملحق میشود و سپس از خروج از دره های مرتفع متوجه دریا میگردد.

11. رودخانه زاهدان :

این رود از پیوستن آب های پیرامون زاهدان و كوه های : لخشك ، گور بند ، منزل آب خزنی ، قطار خنجك ، پالیزی ، سیاه كهره ، لار ، كامبوزیا و ... به وجود می اید . وپس از عبور از تنگ لار ، به سمت پاكستان جریان می یابد و به این علت كه فقط هنگام سیلابی بودن دارای آب است برای زراعت مورد استفاده قرار نمی گیرد .

12. رودخانه كهیر :

از تنگه سرحه و اطراف نیكشهر میگزرد و سیلاب های آن در غرب كنارك به دریای عمان می ریزد .

13. رودخانه میر جاوه :

این رود ازكچه كوه سرچشمه میگیرد و از وسط دره ای وسیع عبور می كند . و در مرز بلوچستان و كلات بنام رودخانه تالاب ( تلخ آب ) كه به گویش محلی ته لاب تلفظ می شود ، در ریگ زار های هامون ماشكید فرو میرود .



haroldbechtol.wordpress.com
شنبه 30 اردیبهشت 1396 01:57 ق.ظ
Hi there all, here every person is sharing these experience, therefore
it's good to read this web site, and I used to pay a quick visit this website everyday.
احسان
پنجشنبه 25 خرداد 1391 07:14 ب.ظ
بلینک منو
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر